
De toekomst vraagt om keuzes van vandaag
- Publicatiedatum:
Terwijl het in de vastgoedsector doodnormaal is om plannen bij te stellen met de voorspelling voor over tien jaar in gedachten, klinkt ‘volgend jaar’ in de ggz-sector al als heel ver weg. Het tijdsbesef en de manier van strategisch denken verschillen enorm tussen deze twee werelden.
In zijn nieuwe blog vergelijkt directeur Jeroen Pepers, die beide sectoren van binnenuit kent, deze verschillende perspectieven. Hij pleit ervoor om in de ggz verder vooruit te kijken en vandaag al keuzes te maken die zich op de lange termijn terugbetalen.
Als voormalig directeur van Aedes en huidig directeur van de Nederlandse ggz ken ik beide sectoren van binnenuit. Bij Aedes, de vereniging van woningcorporaties, benaderden leden mij regelmatig met sombere langetermijnscenario's. Bijvoorbeeld: “We hebben naar 2035 gekeken en de impact op onze ratio’s berekend. Het wordt een ramp in dat jaar.” Zij konden vervolgens naar eigen zeggen niet anders dan de ambities voor het hier en nu stevig naar beneden bijstellen. De behoefte aan langetermijnzekerheid trok een (te) zware wissel op hun functioneren vandaag de dag.
Verschillende perspectieven
Dat is een kenmerkend verschil in perspectief tussen hen en de ggz. Woningcorporaties zijn voortdurend bezig met de langetermijngevolgen van hun keuzes. Wat betekenen die voor hun toekomstige positie en handelingsruimte? In de ggz kijken we vooral naar vandaag, volgende week, dit boekjaar. Een jaar vooruit voelt soms al ver weg. En 2035? Dat lijkt eerder vijf over half negen vanavond dan over tien jaar.
Het is jammer dat er niet meer kruisbestuiving plaatsvindt tussen de denkwijzen van beide sectoren. In de ggz kunnen we productie, budgetten, wachtlijsten en personeelsbezetting op korte termijn goed volgen. Maar de waarde van goede data, goed onderhouden vastgoed of langdurige samenwerking is veel lastiger direct aan te tonen. Daardoor lopen we het risico vooral te sturen op resultaten die snel meetbaar zijn. Andersom kunnen woningcorporaties juist iets van de ggz leren. Door zich minder te laten leiden door toekomstige financiële ratio’s en meer te kijken naar wat bewoners vandaag nodig hebben. En daar ook naar te handelen.
Vooruithandelen loont
Wat zou het de ggz opleveren als we verder vooruitkijken? Neem de kwaliteit van onze data. Als we die nu verbeteren, kunnen we over vijf jaar AI beter inzetten om onze cliëntzorg te verbeteren. Een traject dat zich ruimschoots terugbetaalt in de toekomst, maar die vandaag al om actie vraagt. Of beter: om vooruithandelen.
Hetzelfde geldt voor ons vastgoed. Met een langjarige strategie voor vastgoedbeheer kunnen we veel planmatiger aanbesteden en hier stapsgewijze uitvoering aan laten geven. Leveranciers en onderaannemers kunnen dan voorbereidingen treffen met mensen en materialen. Want wie onderhoud laat versloffen of alles op het laatste moment regelt, betaalt daar later vaak een hoge prijs voor.
Wellicht klinkt mijn verhaal als een ver-van-je-bed-show. Zeker als je vandaag een krap rooster rond moet krijgen of dringend een crisisplek zoekt voor een cliënt. Ik begrijp dat de dagelijkse druk vraagt om een kortetermijnfocus. Dat kunnen we in de ggz ook goed organiseren met elkaar. Toch is ook een visie op de lange termijn nodig. Want hoe onze organisaties er in 2035 voor staan, wordt mede bepaald door de keuzes die we vandaag maken.
Kortom, neem de toekomst serieus, maar laat je er niet door verlammen. En handel vandaag, zonder problemen voor morgen te creëren.