Werk als onderdeel van herstel: samen verder

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: domeinoverstijgend samenwerken is vaak verrekte lastig. Verschillende partijen hebben nu eenmaal te maken met verschillende wetten, budgetten, belangen, verantwoordingskaders en organisatieculturen. Wanneer die werelden elkaar ontmoeten, ontstaat nogal eens bestuurlijke kramp. We willen de mens wel centraal stellen, maar de systemen trekken ons al snel weer terug naar ons eigen eiland.

Het programma Hoofdzaak } Werk laat zien dat het anders kan. In alle arbeidsmarktregio’s zijn ggz-behandelaars, gemeentelijke klantmanagers, UWV-professionals en ervaringsdeskundigen over de grenzen van hun eigen systemen en budgetten heen gesprongen. Met de re-integratiemethode IPS (Individuele Plaatsing en Steun) als vliegwiel én het perspectief van de inwoner als vertrekpunt, zijn duizenden mensen met een psychische kwetsbaarheid begeleid naar werk.

Bewezen resultaten

De resultaten liegen er niet om: de helft van de deelnemers stroomde uit naar een betaalde baan, de zorgkosten daalden en − het allerbelangrijkste − inwoners vonden of hervonden hun gevoel van eigenwaarde, perspectief, structuur en levensgeluk. Bovendien hebben we met Hoofdzaak } Werk een infrastructuur opgebouwd waarin ggz, gemeenten, UWV en ervaringsdeskundigen elkaar steeds beter weten te vinden − en waarin werk steeds meer als onderdeel van herstel wordt gezien.

Dát is het goud dat we in handen hebben. En dat goud mogen we niet verloren laten gaan.

Verbreding

Vanuit de samenwerking in het convenant Sterk door Werk zie ik een enorme kans én noodzaak om de kracht van IPS − en alles wat we geleerd hebben − breder in te zetten voor andere doelgroepen. Denk aan de almaar groeiende groep jongeren en jongvolwassenen die instroomt in de bijstand, maar ook aan mensen die op de lange wachtlijst staan voor een ggz-behandeling, statushouders en mensen die geen behandeling (meer) willen, of voor wie specialistische gezondheidszorg niet (langer) de meest passende route is.

Om die verbreding mogelijk te maken, is financiële en organisatorische stabiliteit de eerste vereiste. Eind 2026 stopt het programma Hoofdzaak Werk, maar de convenantpartners zetten hun samenwerking voort via het vernieuwde convenant Sterk door Werk. Daarmee breekt een nieuwe fase aan waarin de opgebouwde samenwerking wordt versterkt en verbreed.

Op het slotcongres van Hoofdzaak } Werk op 22 september kiezen de tien convenantpartijen bewust niét voor nóg een tijdelijke verlenging of een nieuwe pilot. We zetten een streep onder het behelpen met tijdelijke potjes, en pleiten samen voor structurele rust en continuïteit. Zodat we kwetsbare werkzoekenden duurzaam kunnen ondersteunen.

Op het slotcongres van Hoofdzaak } Werk op 22 september kiezen de tien convenantpartijen bewust niét voor nóg een tijdelijke verlenging of een nieuwe pilot. We zetten een streep onder het behelpen met tijdelijke potjes, en pleiten samen voor structurele rust en continuïteit. Zodat we kwetsbare werkzoekenden duurzaam kunnen ondersteunen.

Wanneer de landelijke en organisatorische randvoorwaarden zijn geregeld, komt het stuur precies te liggen waar het hoort: bij de praktijk. Structurele randvoorwaarden zijn alleen het fundament; daarna is het aan de professionals in de regio's om dit maximaal te benutten. Zij bouwen de vertrouwensband op met de inwoner en maken lokaal de verbinding.

Open uitnodiging

Bij de uitbreiding naar nieuwe doelgroepen koesteren we de unieke bondgenootschappen die zijn ontstaan. Mijn uitnodiging aan de Nederlandse ggz, het UWV, ervaringsdeskundigen, woningcorporaties en schuldhulpverleners is dan ook helder: laten we onze waardevolle samenwerking met dezelfde energie voortzetten.

Onze systemen zien in een inwoner met complexe problemen misschien een stapeling van verschillende regelingen en dossiers, maar in werkelijkheid gaat het om één mens. En zo moeten we mensen met een psychische kwetsbaarheid ook helpen: met één samenhangende aanpak.