Samenwerken aan een mentaal veerkrachtig Nederland

“Over tien jaar? Dan is praten over mentale gezondheid hopelijk net zo normaal als een gesprek over fysieke gezondheid”, zegt Janny de Boer, coördinator en netwerkadviseur bij Alles is Gezondheid.

Samen met Wessel Kok, projectleider bij Missie Mentaal, zet zij zich in om uiteenlopende partijen, van buurtwerkers tot banken, te verbinden in één brede beweging. “Nederland mentaal veerkrachtig maken. Dat is onze missie.”

Van netwerken naar concrete actie

Alles is Gezondheid is een netwerkorganisatie. “Wij verbinden partijen, inmiddels zo’n 3000, die gezondheid vanuit een brede blik benaderen”, legt Janny uit. Missie Mentaal, werkend onder de vlag van Alles is Gezondheid, focust zich specifiek op mentale gezondheid. Beiden zijn onderdeel van de kabinetsbrede aanpak Mentale Gezondheid van ons Allemaal, geïnitieerd door het ministerie van Volksgezondheid Welzijn & Sport (VWS).

“Wij zijn een neutrale, verbindende beweging”, vertelt Wessel. “Wij brengen medewerkers uit zorg- en welzijn, ervaringsdeskundigen, beleidsmakers en buurtwerkers bij elkaar. Wij faciliteren samenwerking en kennisdeling op het gebeid van mentale gezondheid.” Organisaties ontmoeten elkaar bij thematische Mental Meet-ups en tijdens de Nederlandse Week van de Mentale Gezondheid. Bij de editie in juni 2025 brachten ruim 75 partijen – van gemeentes tot ggz-instellingen- mentale gezondheid onder de aandacht via campagnes, workshops en bijeenkomsten.

‘Knopen’ in het systeem en de samenleving zijn vanuit verschillende perspectieven belicht en ontrafeld. Deelnemers discussieerden bijvoorbeeld over de vraag: welk taalgebruik is helpend in gesprekken over mentale gezondheid? En welke niet? Het netwerk van Missie Mentaal zoekt samen naar manieren om duurzaam bij te dragen aan een mentaal gezonde samenleving. Janny: “Verbindingen leggen, samenwerking stimuleren, voorbeelden delen en daarmee de beweging van mentale gezondheid versterken is ons doel.”

Van eenpitter naar collectieve verantwoordelijkheid

Hoewel organisaties en initiatiefnemers elkaar via social media steeds makkelijker vinden, blijft het nodig professionals samen te brengen. Wessel: “In dorpen, wijken en buurthuizen vind je prachtige initiatieven, vaak opgezet en overeind gehouden door eenpitters of een groepje betrokken buurtgenoten.” Missie Mentaal koppelt deze initiatieven aan gevestigde partijen. Wessel: “Dan ontstaan wezenlijke gesprekken over wat nodig is, wat werkt, en wat nog meer vanuit collectieve verantwoordelijkheid opgepakt kan worden.”

Tijdens de bijeenkomsten van Missie Mentaal krijgen praktijkvoorbeelden een podium. Zoals de Geluks BV uit Utrecht. Een laagdrempelige inloop voor jongeren die worstelen met keuzes, tegenslag of zelfvertrouwen. En wat te denken van Mentaal Lokaal Wassenaar? Opgezet door een praktijkondersteuner. ”Zij organiseren activiteiten voor inwoners om mentaal fit te blijven.” Triple Threat uit Haarlem tot slot, is een jongereninitiatief dat sport- en cultuuractiviteiten organiseert.

Mentaal Verantwoord Ondernemen

Daarnaast zoekt Missie Mentaal contact met andere ambitieuze (commerciële) organisaties, zoals ASN Bank. Met hun denkmodel, Mentaal Verantwoord Ondernemen, stimuleren zij klanten verantwoordelijkheid te nemen. Welke effecten heeft het bedrijf op klanten, personeel, samenleving?’ Janny vult aan: “Naast organisaties zien we dat juist dat werkgevers familieleden en buurtgenoot veel kunnen betekenen.” Wessel: “Het oplossen van mentale klachten hoeft lang niet altijd via ggz of specialist te verlopen.”

En juist die informele hulp is hard nodig nu de ggz overbelast is. De wachtlijsten zijn lang en het personeelstekort groot. Vier ggz-organisaties, waaronder de Nederlandse ggz, pleiten in een verkiezingspamflet voor concrete maatregelen die de zorg toegankelijker maken en gericht zijn op preventie.

“Iedereen heeft wel eens mentale problemen.” Wessel put uit eigen ervaring. “Als jongvolwassene kreeg ik labels. Ik merkte dat psycho-educatie, naast therapie, goed hielp. Dat je niet de enige bent. Dat mentale problemen erbij horen. Dat was geruststellend.” Janny beaamt dit: “Voeding, beweging, je leefstijl kortom, helpt je mentale gezondheid. En openheid. Durven zeggen: ik slaap slecht, voel mij niet goed. Zo’n gesprek aangaan kan verschil maken.”

Gezamenlijke speerpunten & thema’s

Mentale veerkracht bij jongeren en mentale gezondheid op de werkvloer zijn enkele speerpunten van de Nederlandse ggz. En die sluiten aan bij Missie Mentaal. Janny: “We moeten kinderen en jongeren de ruimte geven te struikelen en daar lessen uit te trekken. Dat maakt hen veerkrachtig. Preventie moet hoger op ieders agenda.” Wessel vult aan: “Dat begint met normaliseren: het is oké om te zeggen dat je niet lekker in je vel zit. Het is oké hulp te zoeken.”

Lessen trekken uit de praktijk, samenwerking zoeken en werken vanuit gezamenlijke verantwoordelijkheid, zijn centrale thema’s voor Missie Mentaal. “We hebben allemaal hetzelfde einddoel”, zegt Wessel. “En dat is zo mooi aan deze beweging. Een mentaal veerkrachtige samenleving bereik je als iedereen meedoet: werkgevers, zorginstellingen, maar ook de buurvrouw die vraagt hoe het gaat.” Janny: “Daarom een oproep aan alle leden en partners van de Nederlandse ggz: sluit je aan bij Missie Mentaal!”

Blik op 2035

Gevraagd naar zijn ideaalbeeld voor 2035, schetst Wessel een samenleving die met name kinderen stimuleert risico’s te nemen. Door in bomen te klimmen. Te vallen bijvoorbeeld. “Dat maakt veerkrachtig. En ik hoop dat we het vermogen terugvinden weer echt verbinding te maken: online én offline.” Janny droomt van structurele investeringen in preventie. “Als mentale gezondheid een net zo vanzelfsprekend gespreksonderwerp is als sport of voeding, dan hebben we veel gewonnen.”

Meedoen?

De Nederlandse Week van de Mentale Gezondheid vindt plaats in juni 2026. Organisaties – groot of klein – zijn welkom activiteiten te organiseren.