Stelling: De ggz kan niet zonder zzp’erss

De wet op schijnzelfstandigheid heeft de inzet van zzp’ers in de ggz voor een deel beperkt. Sommige instellingen werken helemaal niet meer met zelfstandigen. De vraag is: hoe kunnen zorgorganisaties de continuïteit van zorg blijven garanderen? Vier reacties op de stelling: De ggz kan niet zonder zzp’ers. De meningen over deze stelling lopen uiteen. Vier professionals reageren vanuit hun eigen perspectief

Kan de ggz juist zonder zzp’ers?

Volgens Merlijn brengt de inzet van zzp’ers risico’s met zich mee voor teams en patiëntenzorg. ''De ggz is beter af zónder zzp’ers. In de directe patiëntenzorg ervaren ggz-medewerkers vaak dat de inzet van zzp’ers de teamdynamiek verstoort. Tijdelijke krachten kennen de cliënten onvoldoende. Het gevolg? Meer werkdruk, onveilige situaties en slechtere zorg. Vaste teams zijn de ruggengraat van continuïteit en goede patiëntenzorg. Werkgevers die denken dat ze niet zonder zzp’ers kunnen, moeten hun huis op orde brengen. Dus niet alleen roosters vullen, maar zich richten op strategische personeelsplanning. Een flexpool van vaste medewerkers is een oplossing. Beloon medewerkers die flexibel zijn met een toeslag en bied duidelijkheid over roosters. Zo’n aanpak leidt tot meer vertrouwen binnen de teams én tot betere patiëntenzorg. Het mes snijdt zo aan twee kanten.''

Waarom de ggz niet zonder zzp’ers kan

Spijkman ziet zzp’ers als een onmisbare aanvulling op vaste teams in de ggz. Hij is het met de stelling eens. ''Zzp’ers brengen extra elan en werkplezier voor de vaste teams – juist door hun expertise, hun motivatie voor de opdracht en hun tijdelijke inzet. Daarnaast is het werken met zzp’ers arbeidsrechtelijk en fiscaal mogelijk, mits duidelijk is dat er echt sprake is van zelfstandig ondernemerschap. Zelfstandigen moeten daarbij wel hun verantwoordelijkheid nemen en voldoen aan de geldende wet- en regelgeving. Als het tarief het enige verschil is met loondienst, is er sprake van schijnzelfstandigheid. Tegelijkertijd moet onderhandeling over het tarief vanuit de opdrachtgever mogelijk zijn. In mijn ogen maken zzp’ers het verschil. Kandidaten voor loondienst zijn bijna niet te vinden, dus wat is dan het alternatief? We kunnen niet om zzp’ers heen.''

Flexibiliteit is nodig, maar niet per se via zzp’ers

Paling benadrukt dat flexibiliteit in de ggz nodig is, maar niet vanzelfsprekend via zzp’ers hoeft te lopen. ''Zonder flexibele inzet kunnen we niet binnen de ggz. Vooropgesteld: ik juich het toe als mensen willen inspringen op plekken waar tijdelijk extra capaciteit nodig is. Maar moeten we altijd gebruikmaken van zzp’ers? Nee, alleen bij hoge uitzondering. De zzp-regeling is oorspronkelijk niet gemaakt voor onze vraag. De voorwaarden om er rechtmatig gebruik van te maken, gelden in de zorg bijna nooit. Er zijn tal van andere mogelijkheden om toch die flexibele inzet in te vullen, zoals via detachering, flexpools, uitzendbureaus en gezamenlijke afspraken tussen zorgaanbieders. Juist in de ggz moeten we erop inzetten dat mensen niet vóór een organisatie werken, maar bíj. Dan ontstaat er een onderlinge solidariteit en intrinsieke motivatie waarmee je samen ergens voor staat.''

Zzp’ers zijn onmisbaar voor continuïteit van zorg

Volgens Paas zijn zzp’ers onmisbaar om de continuïteit van zorg in de ggz te waarborgen. ''De ggz kan niet zonder zzp’ers. Doen alsof dat wel zo is, is gevaarlijk. Juist in de complexe zorg zijn flexibiliteit, ervaring en specifieke competenties cruciaal. Verschillende fases van behandeling vragen om verschillende professionals. Terwijl wachtlijsten oplopen en teams onder druk staan, zijn het zelfstandigen die specialistische expertise inbrengen, crisissituaties opvangen en de zwaarste cliëntgroepen begeleiden. Waar het systeem kraakt, zorgen zij voor directe inzetbaarheid, continuïteit en vakmanschap. Zzp’ers zijn geen luxe en geen probleem, maar een noodzakelijke oplossing. Wie denkt dat de ggz zonder hen kan, moet eerlijk zeggen wie er dan morgen komt werken. Cliënten hebben geen tijd voor ideologie; zij hebben nú zorg nodig. Kortom: de ggz kan niet zonder zzp’ers. Punt.''

‘Wat vind jij?’ is een rubriek die draait om visievorming en dialoog over verschillende thema's binnen de ggz. Mensen met verschillende achtergronden geven in korte, krachtige bijdragen hun visie op een actuele vraag of stelling. De bijdragen worden op persoonlijke titel geschreven en vertegenwoordigen niet per se het standpunt van de Nederlandse ggz. De selectie van opiniemakers is een greep uit verschillende invalshoeken en beoogt geen volledig overzicht te geven.