Vijf vragen over: zij-instroom in de ggz

Sectoren zoals de jeugdzorg, gehandicaptenzorg en het onderwijs staan al jaren open voor zij-instromers. De ggz ook. Maar wat betekent dat eigenlijk? Hoe werkt het en waarom is het belangrijk voor jou als medewerker, werkgever of collega? In deze rubriek 'Vijf vragen over' lees je het snel.

1. Wat is zij-instroom en hoe werkt het?

Een zij-instromer is iemand die op latere leeftijd een carrièreswitch maakt. Zij komen in dienst en volgen tegelijkertijd een verkorte, modulaire opleiding. Denk aan een docent die zich laat omscholen naar persoonlijk begeleider of verpleegkundige. Een zij-instromer combineert werk en opleiding, en krijgt begeleiding op de werkvloer.

2. Waarom moet ik dit weten? Wat is er nodig?

De zorgsector verwacht de komende tien jaar een tekort van 266.000 medewerkers. Langere wachttijden, hogere werkdruk, minder tijd voor cliënten: dat raakt ons allemaal. Tegelijk ervaren huidige medewerkers in de ggz te weinig loopbaankansen en doorgroeimogelijkheden. Modulair opleiden biedt nieuwkomers en zittende medewerkers perspectief, en voorkomt dat zij de sector verlaten.

3. Wat kan ik doen of bijdragen?

Als medewerker: bespreek je loopbaanwensen met je teammanager of hr-afdeling. Het O&O fonds GGZ ondersteunt werkgevers en medewerkers bij vitaliteit, loopbaanvragen en scholing. Kijk wat voor jou mogelijk is.

• Als werkgever: onderzoek welke functies geschikt zijn voor zij-instroom en welke opleidingstrajecten passend zijn. Het O&O fonds helpt bij de uitvoering.
• Als netwerk: Spreek je werkzoekenden in je omgeving? Wijs hen op de mogelijkheden in de ggz. De website 'Kom werken in de ggz' biedt bijvoorbeeld concrete informatie.

Fred de Bruin, zelf zij-instromer, zegt het zo: ‘Beleidswerk is leuk en belangrijk, maar na vijf jaar jeuken mijn handen om echt in de sector aan de slag te gaan.’

4. Staan zij-instromers op de politieke agenda?

De politiek erkent het personeelstekort. Het Integraal Zorgakkoord (IZA) benoemt het aantrekken van nieuw personeel, waaronder zij-instromers, als prioriteit. Er klinkt ook kritiek. Zo stopt de jeugdzorg met 'ervaringstrajecten' vanwege zorgen over kwaliteit. Die spanning tussen krapte en vakbekwaamheid speelt ook in de ggz. Daarom benadrukt De Nederlandse ggz: scholing is en blijft noodzakelijk. Zij-instromers zijn geen ongediplomeerde krachten, maar professionals in opleiding met begeleiding en eindkwalificatie. De lat wordt niet verlaagd, we moeten slimmer opleiden.

5. Waar kan ik meer lezen?

• O&O fonds GGZ – voor informatie over loopbaan, scholing en subsidies
• Kom werken in de ggz – voor werkzoekenden en zij-instromers
• Modulair opleiden en zij-instroom zijn concrete instrumenten die de sector aantrekkelijk en houdbaar houden. Zie ook het Jaarplan 2026 van de Nederlandse ggz
• Zij-instroom past in de ambitie van Mentaal Gezonder 2035.