Wat hebben voeding en onze darmen met mentale gezondheid te maken?

Wat je eet, heeft mogelijk meer invloed op je mentale gezondheid dan je denkt. Onderzoek laat zien dat voeding, darmen en hersenen nauw met elkaar verbonden zijn. Maar hoe werkt dat precies? En wat kunnen zorgprofessionals in de ggz met deze kennis?

Onderzoeker Nicole de Wit deelt haar inzichten en vertelt alvast meer over het lunchwebinar Stress op het menu? op 23 november.

Hoe beïnvloedt voeding je mentale gezondheid?

Nicole de Wit is senior onderzoeker bij Wageningen Food & Biobased Research. Ze onderzoekt hoe voeding, darmgezondheid en het darmmicrobioom samenhangen met mentaal welzijn. Vooral de mogelijkheden om met voeding zelf invloed uit te oefenen op mentale gezondheid fascineren haar.

"Er is steeds meer bewijs dat mensen via hun voedingskeuzes invloed kunnen uitoefenen op de darm-brein as. Dat kan mensen helpen om zelf actief aan de slag te gaan met hun mentale balans."

Meer vezels, beter slapen?

Een opvallende ontdekking uit haar onderzoek gaat over voedingsvezels en slaap. In een studie zagen De Wit en haar collega's dat meer vezels eten een positief effect kan hebben op de slaapkwaliteit. Zelfs nadat deelnemers weer minder vezels aten, bleef het effect nog maanden aanwezig. "Dat is interessant, want goed slapen kan mogelijk bijdragen aan een betere gemoedsrust", vertelt De Wit.

Momenteel onderzoekt ze ook hoe verschillende voedingsmiddelen invloed hebben op stress en stressbeleving. Daarnaast kijkt ze naar de effecten van een meer plantaardig dieet, gecombineerd met supplementen, op de stemming van jongvolwassenen.

Onze darmen en hersenen communiceren voortdurend

De relatie tussen voeding en mentale gezondheid is ingewikkeld. Wel wordt steeds duidelijker dat onze darmen en hersenen voortdurend signalen uitwisselen. "Het is tweerichtingsverkeer. De darmen sturen signalen naar het brein, maar andersom gebeurt dat ook", legt De Wit uit. Deze communicatie verloopt onder andere via hormonen, ontstekingsstoffen en het zenuwstelsel. Ook darmbacteriën spelen waarschijnlijk een belangrijke rol.

Toch zijn er nog veel belangrijke vragen, zoals:

• Welke voedingsmiddelen hebben het meeste effect?
• Werkt voeding voor iedereen hetzelfde?
• Welke invloed heeft voeding precies op stress, stemming of angst?

Volgens De Wit is er meer onderzoek nodig om deze vragen te beantwoorden.

Wat kunnen ggz-professionals hier nu al mee?

Hoewel nog niet alles bekend is, ziet De Wit al mogelijkheden voor de dagelijkse praktijk. Vooral vezelrijke voeding verdient volgens haar aandacht. "Er is overtuigend bewijs dat voedingsvezels zowel fysieke als mentale gezondheidsvoordelen kunnen hebben. Beide dragen bij aan het welzijn van mensen."

Daarbij benadrukt ze dat veranderingen haalbaar moeten zijn. Samen met cliënten kijken naar kleine aanpassingen in hun eetpatroon kan een goede eerste stap zijn. Een diëtist of digitale ondersteuning kan daarbij helpen.

De Wit hoopt dat voeding de komende jaren een grotere plek krijgt binnen de ggz. Niet als vervanging van bestaande behandelingen, maar mogelijk als waardevolle aanvulling.

Meld je aan voor het lunchwebinar op 23 november

Wil je meer weten over de relatie tussen voeding, stress en mentale gezondheid? Tijdens het online lunchwebinar Stress op het menu? Over voeding, stress en ons brein delen Nicole de Wit en Nils Kohn, hoofddocent en onderzoeker aan het Radboudumc, de nieuwste wetenschappelijke inzichten. Ook bespreken ze wat deze kennis betekent voor de dagelijkse ggz-praktijk.

Het webinar vindt plaats op maandag 23 november 2026, van 12.00 tot 13.00 uur. Er is ruimte om vragen te stellen en ervaringen uit te wisselen.

Ben je zorgprofessional of werkzaam in de ggz? Meld je aan voor het gratis online lunchwebinar.