Beschermd Wonen Plus voorziet als eerste in vraag naar beveiligde woonzorg

Onder de rook van Rotterdam verrijst binnenkort een bijzondere woonvoorziening. In Beschermd Wonen Plus (BW+) werken drie zorgaanbieders samen om mensen met meerdere aandoeningen te helpen. Denk aan verslaving, risicovol gedrag, verstandelijke beperkingen en psychiatrische ziekten. Daarbij ontdekten zorgverleners Antes, Ipse de Bruggen en Fivoor dat er een belangrijke schakel miste: een woonplek met begeleiding die aansluit bij deze groep.

“Voor ons maakt deze voorziening de zorgketen sluitend", zegt Suzanne Nauta trots. Ze is directeur bedrijfsvoering bij Antes. Op hun terrein in Poortugaal komt de BW+ te staan. De realisatie van de woonplekken is het resultaat van jarenlange samenwerking en gezamenlijk lef om verantwoordelijkheid te nemen voor mensen die tussen wal en schip belanden.

Judith Edelbroek, zorginkoper bij CZ Zorgkantoor, legt uit: “Je krijgt te maken met drie verschillende culturen: ggz en verslavingszorg van Antes, gehandicaptenzorg van Ipse de Bruggen en forensische expertise van Fivoor. Er zijn verschillen tussen behandelingen, functies en arbeidsvoorwaarden in die sectoren. Om die samen te brengen, zijn we als zorgkantoor nauw betrokken geweest.”

Van idee naar beschermd gebouw

Het begon, zo gaat Edelbroek verder, met het schetsen van het idee. “We bespraken voor welke doelgroep we dit organiseren, wie daar wel en niet onder vallen en hoe de verschillende organisaties er tegenaan kijken. Ook moest het gebouw aan bepaalde eisen voldoen.”

Die eisen komen voort vanuit een hoger beveiligingsniveau dan normaal voor beschermd wonen, zo legt Nauta namens Antes uit. “We beschermen de bewoners daar net iets meer. Ze zijn vaak wat gevoeliger voor invloeden van buitenaf. Het pand dat we nu aan het bouwen zijn, voldoet aan beveiligingsniveau één. Mensen zitten er niet per definitie gedwongen, maar er is toezicht en je moet je wel even melden als je weggaat of weer binnenkomt.”

Aansluiten bij de mate van zorg die nodig is

Niet alleen het gebouw en bescherming, maar ook het zorgaanbod is uitgebreid onder de loep genomen. “Ambulante ggz, beschermd wonen en het Centrum voor Intensieve Behandeling (CIB) bleken niet altijd passend voor sommige mensen. We zien dat het soms goed gaat en dan weer minder. Je wil in zulke situaties de zorg kunnen op- en afschalen zonder dat de stap te groot is. Met Beschermd Wonen Plus hebben we een tussenstap gevonden die de cirkel rond maakt", vertelt Nauta.

De BW+ is de eerste voorziening met dit aanbod in Nederland, waardoor het zorgkantoor moest uitvinden hoe de bekostiging eruit kwam te zien. Edelbroek: “Het was zoeken hoe we dit met elkaar konden inrichten. Wie draagt welkrisico, op welk contract komt het? Wat betekent dat voor de samenwerking? Dat maakte verschillen tussen organisaties, bijvoorbeeld in taal, wettelijke kaders en bejegening, duidelijker. Als zorgkantoor hebben we daarom ook geholpen bij het vaststellen van het zogeheten therapeutisch klimaat: alle factoren die we richten op werken aan herstel.”

Doelgroep als verbindende factor

Antes keek vervolgens met de andere zorgaanbieders verder naar passende medewerkers. Nauta: “Om een stevige basis neer te zetten die slaagt voor deze doelgroep is het ook belangrijk welke zorgprofessionals we waar inzetten. We werken straks niet alleen met agogen, maar ook met verpleegkundigen. En we hebben een orthopedagoog betrokken om te helpen de teams verder vorm te geven.”

In 2026 openen de deuren van de BW+ voor het eerst. De kracht van dit project vinden Edelbroek en Nauta dat iedereen de doelgroep altijd voor ogen heeft gehouden. “Wat ons verbindt, is dat je weet voor wie je het doet en wat het maatschappelijke perspectief is", legt Nauta uit. “We komen nog steeds woorden tegen die verschillende betekenissen hebben. Dan blijven we in gesprek tot we elkaar beter begrijpen. Er is genoeg te verzinnen waarop een project als dit kan mislukken. Maar de doelgroep blijft de verbindende factor. En als het even schuurt, zorg je er samen voor dat je het herstelt.”