Zoeken

Hoe zou het zijn als álle partijen in de regio die betrokken zijn bij mensen met psychische aandoeningen samenwerken vanuit één ambitie? In Noord-Holland Noord verbonden uiteenlopende partijen zich eind 2020 in de regiovisie ‘Mentaal welzijn in de wijk’. Het doel is betere hulpverlening te ontwikkelen voor inwoners, door in de praktijk beter samen te werken.

Aanleiding voor de visie is de wens voor meer samenhang tussen partijen in het domein zorg en veiligheid. “De problematiek binnen dat domein is vaak ingewikkeld”, vertelt Albert Blom, psychiater-directeur Divisie Acuut en Forensisch bij GGZ Noord-Holland Noord. “Goede afstemming tussen partijen ontbrak soms in onze regio. De organisaties wisten elkaar niet altijd goed te bereiken.”

Stuurgroep

Op initiatief van Veiligheidsregio Noord-Holland Noord, GGD Hollands Noorden en GGZ Noord-Holland Noord ontstond daarom in 2017 de stuurgroep Mensen met onbegrepen gedrag. De stuurgroep werd uitgebreid met leden van cliëntenbelangenorganisatie De Hoofdzaak, huisartsenorganisatie Honk, Openbare Orde en Veiligheid Alkmaar, politie, Openbaar Ministerie, GGD, ggz, de Veiligheidsregio, burgemeesters van gemeenten Stede Broec en Heiloo en een wethouder van gemeente Hollands Kroon. 

Van elkaar leren

Het werk van de stuurgroep resulteerde eind 2020 in de regiovisie ‘Mentaal welzijn in de wijk’. Een ambitieuze visie waaraan zo’n achttien gemeenten in de regio en bovengenoemde partijen verbonden zijn. Albert: “De kern van de visie is dat we inwoners op wijkniveau goed georganiseerde en herkenbare hulp bieden, waarmee ze duurzaam grip krijgen op hun mentale situatie. Domeinen werken collegiaal meer samen en zijn zichtbaarder voor elkaar. We leren hoe we elkaar kunnen ondersteunen en welke rollen we hebben.”

Meer dialoog

De focus lag tot 2021 op twee gebieden. “Het eerste was de crisisorganisatie in de regio”, vertelt Albert. “Burgers in dreigende crisis werden soms van het kastje naar de muur gestuurd. Er is nu meer dialoog, coördinatie en vooroverleg tussen huisartsen, politie, GGD en ggz. Het resultaat: mensen komen sneller op de juiste plek terecht. Dat de crisisdienst een goed bereikbaar centraal spoednummer heeft ingesteld, speelt een grote rol.” 

Stabieler

Een ander focusgebied was de groep die door ernstige, gecombineerde problematiek tussen wal en schip kan vallen, doordat instellingen naar elkaar verwijzen. Ook op dit gebied werken de verschillende disciplines beter samen. Met resultaat. Albert: “Zo’n 35 inwoners volgen een individueel maatwerktraject en zijn stabieler. De politie in de betrokken gemeenten geeft aan dat er minder sprake is van ‘gedoe’ of strafbaar gedrag.”

Duurzame hulp

Ronald Wortelboer, burgemeester van Stede Broec, is lid van de stuurgroep. “Vanuit mijn rol zie ik wekelijks situaties waarbij mensen met onbegrepen gedrag in de problemen komen. Instanties grijpen dan in, maar vaak herhaalt het gedrag zich. Waar we naartoe willen, is duurzame hulp die wél werkt. Hulp die loskomt van het systeem en aansluit op het echte leven. Preventie/vroegsignalering is daarbij een oplossing − één van de twee bouwstenen uit de visie die vanaf dit jaar aan bod komen.” 

Vroegtijdig grip terug

De andere bouwsteen betreft woonvoorzieningen. Albert: “We hebben alle woonvoorzieningen in de regio in kaart gebracht en constateren een behoefte aan andere typen huisvesting. Daar gaan we samen stapje voor stapje concreet aan werken.” 
De komende jaren wordt er vanuit de regiovisie gekeken naar mentaal welzijn in bredere zin. “We willen in wijken en bij mensen thuis laten zien dat het niet om afzonderlijke partijen draait, maar om het stimuleren van mentaal welbevinden en grip op je situatie. Inclusief ondersteuning om verlies aan grip vroegtijdig op te vangen”, aldus Albert. “Het ideaal is dat als een loodgieter van de woningcorporatie zich bij een reparatie zorgen maakt over een inwoner, hij weet waar hij met de inwoner terecht kan in de wijk.”

Werkbare oplossingen

Samenwerken maakt verschil, vindt burgemeester Wortelboer. “We verbinden zorg en veiligheid nu structureel. Op regioniveau maken we een bestuurlijke verbinding. En we ontwikkelen een gezamenlijke ‘taal’, zodat we elkaar begrijpen. Ik hoop dat deze visie de barrières tussen de systemen wegneemt. We willen niet denken in onmogelijkheden, maar samen kijken naar werkbare, realistische oplossingen. Dat komt ál onze inwoners ten goede.” 

Een samenwerking als deze kun je overal in Nederland uitvoeren, mits je de regio compact houdt. “Met zeshonderd- à zevenhonderdduizend inwoners blijft de menselijke maat behouden”, besluit Albert. “Ook bestuurders moeten elkaar kennen en 24/7 kunnen bellen. Hopelijk verspreidt het verhaal uit de regiovisie zich als een inktvlek richting gemeenten en beleidsmakers.”

Dit verhaal maakt onderdeel uit van een serie verhalen waarin centraal staat dat lokaal beleid ertoe doet voor mentale gezondheid. Kijk voor meer praktijkvoorbeelden bij de vijf thema's op de pagina Gemeenteraadsverkiezingen 2022.