Regieteams

In 2025 zette het Regieteam Zorg en Financiering zich in voor een toekomstbestendige en betaalbare ggz. Het team had een belangrijke strategische rol bij het aanpakken van financiële en beleidsmatige vraagstukken.

Toegankelijkheid van zorg

Eén van de afspraken in het Integraal Zorgakkoord (IZA) was het terugbrengen van de wachttijd naar de treeknormen. Hiervoor zijn verschillende initiatieven gestart, zoals mentale gezondheidsnetwerken, regionale afspraken over urgent verwijzen en beter inzicht in beschikbare capaciteit. Momenteel wachten 35.000 mensen langer dan de treeknorm op zorg. Vanaf 1 januari 2026 ontstaat beter zicht op de werkelijke wachttijden.

In 2025 zijn afspraken gemaakt om wachttijden te meten op basis van declaratiedata. Deze verbeterde data helpen om regionaal scherper te zien waar knelpunten zitten. De opgebouwde regionale structuren, zoals de cruciale ggz en mentale gezondheidsnetwerken, bieden een plek om deze knelpunten te bespreken en aan te pakken. Daarnaast zijn in 2025 voorbereidingen getroffen voor landelijke informatiestandaarden rond vraagverheldering bij de huisarts, inzicht in het zorgaanbod en betere matching. Deze activiteiten komen samen in het mentaal schakelpunt.

Regionale samenwerking en cruciale zorg

De 38 IZA-regio’s werken aan regionale tafels voor cruciale ggz, met grote verschillen in voortgang en invulling. Sommige regio’s ervaren onvoldoende financiële ruimte. Daarom zijn uitwisselsessies georganiseerd voor leden. In bestuurlijk overleg cruciale ggz is besloten dat VWS een subsidie beschikbaar stelt. De Nederlandse ggz ontvangt en verdeelt de middelen. Dit zal starten in 2026.

Tevens is de landelijke tafel cruciale ggz opgericht, met actieve deelname van de Nederlandse ggz. Om ook het geluid van landelijke aanbieders in te brengen zijn bijeenkomsten georganiseerd. Deze bijeenkomsten laten zien dat ook landelijke knelpunten om actie vragen. Het Trimbos-rapport naar de onderbouwing van regionale cruciale ggz biedt aanknopingspunten voor vervolg.

Het vinden van een alternatieve bekostiging voor de topreferente taak infrastructuur voor onderzoek en innovatie is door IZA-partijen losgelaten. Daarnaast is in 2025 de planvorming voor budgetbekostiging van HIC en IHT afgerond. Dit betekent dat alle betrokken partijen (waaronder zorgverzekeraars en NZa) werken aan een duurzame financiering voor deze essentiële functies. Partijen werken aan duurzame financiering, met invoering per 1 januari 2028.

Conceptkader passende zorg

In 2025 is een conceptkader Passende ggz opgesteld. Hoewel het kader sterke punten bevat, heeft het bestuur dit niet vastgesteld vanwege twijfel over de toegevoegde waarde. Voor het programma Omdenkers Mentale Gezondheid en voor het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) zijn goede praktijkvoorbeelden verzameld om passende zorg te stimuleren, zoals passende behandelduur en meer inzet van groepsbehandeling.

Voor het programma Kwaliteitstransparantie zijn eindadviezen en een conceptrapport opgesteld. De probleemanalyse groepsbehandeling is definitief. LKS 4.0 is geregistreerd en formats zijn beschikbaar; ZonMw kende subsidie toe voor 2025–2026. Daarnaast zijn verkenningen uitgevoerd naar gepast gebruik en kwaliteitsregistraties. Nieuwe prestatie-indicatoren voor de forensische zorg zijn ontwikkeld (invoering in 2026). Tot slot is deelgenomen aan bijeenkomsten over wetswijzigingen Wvggz, in lijn met de eerder formele reactie op de wetsconsultatie.

Ook is er gestart met de implementatie van het kwaliteitskader Passende woonzorg in de Wlz. Samen met Valente is er een ondersteuningstraject gestart ter ondersteuning van de leden om het kader toe te passen.

Financiering en kostprijzen

De Nederlandse ggz droeg actief bij aan landelijke discussies over bekostiging. Met NZa, zorgverzekeraars en branches is gewerkt aan betere kostprijsdata. Na de zomer is met LOGEX een plan opgesteld om in 2026 met leden een uniforme kostprijsmethodiek te ontwikkelen. Ook is gewerkt aan een visie op ‘domeinoverstijgende financiering’ – een aanpak om zorg die over meerdere financieringsdomeinen loopt beter te bekostigen. Twee winning teams zijn samengevoegd om deze visie verder uit te werken richting 2026.

De NZa stelde voor de zomer de tarieven 2026 vast voor de Zvw, forenische zorg en Wlz, inclusief een hogere normatieve huisvestingscomponent (nhc). Een neerwaartse bijstelling van het budget acute-ggz hebben we weten te voorkomen. We hebben de landing van de tarieven en de contractering bij de leden gevolgd.

Daarnaast is gewerkt aan structurele bekostiging van coördinatiekosten voor de levensloopaanpak. De vastgoedcomponent in de tarieven is verhoogd volgens de duurzaamheids- en brandveiligheidseisen en de vastgoedcomponent is herijkt. Gezamenlijke inspanning met partijen heeft declaratieproblemen met de DSM op de factuur niet weten te voorkomen. VWS heeft een tijdelijke regeling ingevoerd en met partijen werd hard gewerkt aan een collectieve licentie voor het gebruik van de DSM voor een periode van twee jaar.

Akkoorden en projecten

De Nederlandse ggz levert input aan sectorbrede akkoorden. Er is een bijdrage geleverd aan het Interdepartementaal Beleidsonderzoek Mentale Gezondheid (IBO) dat op 3 oktober verscheen. Ook de uitvoering van het Integraal Zorgakkoord (IZA) laat vorderingen zien. Eind 2025 waren alle transformatieplannen voor Mentale Gezondheidsnetwerken vastgesteld. We hebben in juli het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) afgesloten en ondertekend. Inmiddels zijn we gestart met de uitvoering van de AZWA-afspraken. Wat betreft de Hervormingsagenda Jeugd wordt nauw samengewerkt met partners om continuïteit van zorg te borgen.

Vanuit de Green Deal zijn meerdere grote projecten gestart. Daarnaast zijn we nauw betrokken bij projecten rondom Medicatie en duurzaamheid en de actualisatie van de Handreiking werkvoorraad medicijnen. De verduurzaming van vastgoed blijkt een knelpunt vanwege gewijzigde subsidieregels. Rondom de werkagenda Langdurige zorg in de ggz en het actieplan dakloosheid Wlz ggz zijn tal van acties ondernomen, samen met Valente. Er zijn pilotregio's benaderd en gestart omtrent het actieplan Wlz-ggz dakloosheid om tot samenwerkingafspraken te komen. Ook is de actielijn omtrent behandeling in de WLZ-ggz onderzocht, naast de evaluatie van de openstelling van de WLZ-ggz. De eerste aanzet voor de actielijn om te komen tot het ontwikkelen van passende woonconcepten is gedaan in overleg met VWS.