Duurzaamheid

Analyse op financiën

DUMAVA-budget neemt af

Voor de DUMAVA-subsidie is in 2027, 2028 en 2029 jaarlijks € 275,6 miljoen beschikbaar (Klimaat- en Energiefonds, p. 50). Dit is € 50 miljoen minder dan in 2026. De DUMAVA-subsidie is de enige subsidie voor het verduurzamen van zorgvastgoed. Tegelijkertijd is de verduurzamingsopgave in de ggz enorm. In 2025 zijn bovendien de regels voor de DUMAVA-subsidie aangescherpt, waardoor veel zorgorganisaties niet meer in aanmerking komen.

Ons standpunt: de DUMAVA-subsidie wordt al jaren verlaagd, terwijl de verduurzamingsopgave juist groot is. Een afnemend subsidiebudget en aangescherpte voorwaarden maken het voor zorgorganisaties steeds moeilijker om de noodzakelijke verduurzaming van het vastgoed te realiseren. De Nederlandse ggz vindt het daarom essentieel dat voldoende middelen beschikbaar zijn.

Analyse op beleid

Verduurzaming van de zorg ontbreekt in beleidsstukken

In de Troonrede wordt gesproken over verduurzaming: “De economie van morgen kan niet anders zijn dan schoon en duurzaam. De zomer van 2026 onderstreept dat een ambitieus nationaal en internationaal klimaatbeleid hard nodig is.” In de stukken komt verduurzaming van de zorg echter nergens naar voren. De Green Deal Duurzame Zorg wordt eind 2026 verlengd, maar VWS neemt hieraan niet deel als partner.

Ons standpunt: het is zorgelijk dat verduurzaming van de zorg nauwelijks terugkomt in de beleidsstukken, terwijl de verduurzamingsopgave richting 2030 groot blijft. De klimaatcrisis is immers ook een gezondheidscrisis en vraagt om aandacht binnen het gezondheidsbeleid.

Ons advies aan de politiek

Voortzetting Green Deal Duurzame Zorg

De ondersteuning vanuit de Green Deal Duurzame Zorg heeft de afgelopen jaren aantoonbaar bijgedragen aan de verduurzaming van de zorgsector. Tegelijkertijd blijft de opgave richting 2030 omvangrijk. De verantwoordelijkheid voor de verdere uitvoering en realisatie van duurzaamheidsdoelen ligt nu in belangrijke mate bij de zorgpartijen zelf.

De Nederlandse ggz onderschrijft het belang van voortzetting van de gezamenlijke aanpak binnen de opvolger van de Green Deal 3.0: Green Deal Duurzame Zorg 2027–2030, Samen Verder. VWS moet actief betrokken blijven bij deze gezamenlijke beweging en verantwoordelijkheid nemen voor het behalen van de duurzaamheidsdoelen in de zorg.

VWS moet een regierol innemen

In een brief aan de kamer d.d. 9 sept, naar aanleiding van Kamervragen, geeft VWS aan dat het ministerie na het aflopen van de GDDZ 3.0 niet meer regisserend zal zijn vanuit een programmatische aanpak. VWS blijft wel actief als verbindende schakel tussen de verschillende ministeries en uitvoeringsorganisaties die zich bezighouden met duurzaamheid en klimaatbeleid. VWS noemt daarbij onder andere de verduurzaming van zorgvastgoed en de bijbehorende subsidies en Europese wet- en regelgeving. Ook geeft VWS aan niet regisserend te zullen zijn bij de totstandkoming van een Zorgtafel, maar wel te kunnen deelnemen als de Green Deal-partijen daarin de regierol nemen.

Het is zorgelijk dat VWS zich na afloop van de Green Deal Duurzame Zorg 3.0 niet langer regisserend opstelt. Juist bij de verduurzaming van de zorg is een gezamenlijke aanpak nodig. De Nederlandse ggz roept VWS daarom op actief betrokken te blijven en verantwoordelijkheid te nemen voor het behalen van de duurzaamheidsdoelen in de zorg.

Bereid voor op mentale gezondheidseffecten van klimaatverandering

De Gezondheidsraad en de Wetenschappelijke Klimaatraad constateren in hun advies 'Klimaatverandering en gezondheid: richtingen voor beleid' van mei 2026 dat klimaatverandering grote gevolgen heeft voor de (mentale) gezondheid. Het advies bevat aanbevelingen voor beleid dat de toenemende gezondheidsrisico's van klimaatverandering terugdringt. Een van de relevante aanbevelingen voor de ggz-sector is: maak gebouwen van langdurige zorg bestendig tegen hitte en andere klimaatrisico's. De Nederlandse ggz roept de ministeries op de aanbevelingen op te nemen in het beleid.